Ortalama hız koridoru nasıl çalışır? Hız koridoru hesaplama ve KGYS ile denetim

Ortalama hız koridorunda iki noktaya yerleştirilen kameralar, aracının bu mesafeyi kaç sürede geçtiğini ölçer ve ortalama hızını hesaplar. Örneğin 30 km’lik bir koridoru 20 dakikada geçersen ortalaman 90 km/sa olur. Bu ortalama güzergâhın azami sınırını aşarsa ihlal oluşur, yani denetim tek bir noktada değil yolun tamamında geçerlidir.

Ortalama hız koridoru nedir?

Ortalama hız koridoru, hızın tek bir noktada değil belirli bir güzergâhın tamamında denetlendiği yol kesimidir. Klasik radar seni bir anda ölçer; koridor ise başlangıçtan bitişe kadar nasıl sürdüğüne bakar.

Kaynaklarda aynı uygulama farklı adlarla geçer, bu yüzden hepsini bir arada bilmek işine yarar:

• Hız koridoru: Sürücülerin ve valiliklerin en sık kullandığı ad.
• Ortalama hız denetimi: Emniyet Genel Müdürlüğü’nün duyurularındaki ifade.
• Ortalama hız ihlal tespit sistemi: Teknik ad.
• PTS-EDS: Plaka tanıma ile elektronik denetimin birlikte anıldığı kısaltma.

İkisini yan yana koyduğunda fark daha net görünür:

• Anlık denetim: Tek bir noktaya bakar. O andaki hızını ölçer.
• Hız koridoru: Başlangıç ve bitiş arasındaki bütün yola bakar. Geçiş süresinden ortalamayı çıkarır.

Hız koridoru neden kuruldu?

Hız koridorları, aşırı hızı bütün güzergâhta azaltmak ve ölümlü ve yaralanmalı kazaları önlemek için kuruldu. Emniyet Genel Müdürlüğü, 2021-2030 karayolu trafik güvenliği stratejisi kapsamındaki bu sistemlerle hızları daha dengeli hale getirmeyi hedeflediğini açıkladı.

Bunu yolda sen de hissedersin. Sabit bir hızla akan trafikte ani fren, sık şerit değiştirme ve riskli sollama ihtiyacı azalır. Muğla’daki duyuruda da amaç trafik güvenliğini artırmak ve can ve mal kayıplarını önlemek olarak özetlendi.

Ortalama hız koridoru ile radar arasındaki fark ne?

Radar tek bir noktadaki anlık hızı ölçer, hız koridoru ise iki nokta arasındaki ortalamayı hesaplar. EGM’nin duyurusunu aktaran haberlere göre amaç, anlık denetimlerden farklı olarak sürücülerin belirli bir mesafe boyunca sürekli sınıra uymasını sağlamaktır. Genel EDS kavramını merak ediyorsan EDS nedir yazımıza göz atabilirsin.

Ortalama hız nasıl hesaplanır?

Ortalama hız, iki nokta arasındaki mesafenin geçiş süresine bölünmesiyle hesaplanır. Formül okuldan bildiğin hız formülüdür: hız, yolun zamana bölümüdür.

1. Başlangıç noktasındaki kamera plakanı ve geçiş saatini kaydeder.
2. Bitiş noktasındaki kamera aynı plakayı ve yeni saati kaydeder.
3. Sistem iki saat arasındaki farkı bulur.
4. Bilinen mesafe bu süreye bölünür ve ortalama hız çıkar.
5. Sonuç, güzergâhın azami sınırıyla karşılaştırılır.

Örnek hız koridoru hesabı

Basit bir örnek düşünelim. Koridor 30 km uzunluğunda olsun.

• 30 km’yi 20 dakikada geçersen ortalaman 90 km/sa olur.
• 30 km’yi 30 dakikada geçersen ortalaman 60 km/sa olur.
• Sınır 90 km/sa ise bu koridoru en az 20 dakikada geçmen gerekir.

Manisa Valiliği’nin 2023’teki açıklaması da aynı mantığı anlatır: araç koridoru belirlenen süreden daha kısa sürede geçerse ihlal tespit edilir.

Aynı hesabı gerçek sınırlarla yapalım. Aşağıdaki süreler sınıra tam uyan bir aracın süreleridir, yani hedef değil alt sınırdır:

• 10 km, sınır 90 km/sa: 6 dakika 40 saniye
• 20 km, sınır 82 km/sa: yaklaşık 14 dakika 38 saniye
• 30 km, sınır 110 km/sa: yaklaşık 16 dakika 22 saniye
• 50 km, sınır 110 km/sa: yaklaşık 27 dakika 16 saniye

Direksiyon başında bu hesapları yapman gerekmez. Sınırın altında sabit bir hız tuttuğunda ortalaman da kendiliğinden sınırın altında kalır.

Koridorda bir yerde yavaşlamak ortalamayı düzeltir mi?

Hayır, koridorda tek bir yerde yavaşlamak güvenli bir çözüm değildir. Hız koridorunun bütün mantığı, yol boyunca dengeli sürüşü sağlamaktır. Hızlanıp yavaşlamak yerine sabit ve sınırın altında bir hız tutmak hem ortalamanı hem de yol güvenliğini doğru yerde tutar.

Hız koridorunda hız sınırı kaç?

Hız koridorunda geçerli sınır, o güzergâhın levhalarında ve duyurularında belirtilen sınırdır. Yolun türüne ve araç cinsine göre değişir, bu yüzden her koridor için tek bir rakam yoktur.

Yukarıdaki tablo bunu iki gerçek örnekle gösteriyor. Manisa’daki şehirlerarası güzergâhlarda otomobil için 110 km/sa açıklanırken, Eskişehir’de şehir merkezinden geçen D-200 kesiminde otomobil için 82 km/sa uygulanıyor. Araç cinsine göre genel sınırları hız sınırları tablomuzda bulabilirsin.

Hız koridorunda kamyon ve otobüs için sınır farklı mı?

Evet, hız koridorunda sınır araç cinsine göre değişir. Manisa’da otobüs ve minibüs için 90, kamyon ve kamyonet için 85, motosiklet için 90 km/sa açıklandı. Eskişehir’de ise kamyon, çekici ve L3, L4, L5, L7 sınıfı motosikletler için 70 km/sa geçerlidir. Ticari araç kullanıyorsan otomobil rakamına bakmak yerine kendi satırını kontrol et.

Hız koridorları hangi illerde ve yollarda var?

Hız koridorları pek çok ilde kullanılıyor, ama güncel ve eksiksiz bir ulusal liste bulamadık. Bu yüzden aşağıda yalnızca tarihi belli olan açıklamaları aktarıyoruz:

• Temmuz 2022: Emniyet Genel Müdürlüğü, Afyonkarahisar, Aksaray, Ankara, Bitlis, Çorum, Eskişehir ve Konya’da toplam 1.904 km’lik yolda sistemin aktif olduğunu, 12 ilde 2.778 km’lik kurulumun tamamlandığını açıkladı. Toplam 4.682 km’ydi.
• Ocak 2023: Manisa Valiliği, 12 güzergâhı duyurdu.
• Mart 2025: Eskişehir’de D-200 yolunun 14. ve 35. kilometreleri arasında iki yönde denetim başladı.
• Temmuz 2025: EGM; Ağrı, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Malatya, Muş, Sakarya, Sivas ve Van’da KGYS kameralarıyla ortalama hız denetimine başlandığını duyurdu.
• Ağustos 2026: Muğla’da 30 noktada toplam 15 ortalama hız ihlal tespit sistemi kuruldu ve denetimlerin 10 Ağustos’ta başlayacağı açıklandı.

Temmuz 2022’de kurulumu tamamlanan 12 il ise şunlardı: Amasya, Bolu, Çankırı, Erzincan, Erzurum, Kastamonu, Kayseri, Kırşehir, Malatya, Sivas, Tokat ve Yozgat.

Muğla’da hız koridoru nerede?

Muğla’da açıklanan güzergâhlar yoğun tatil yollarını kapsıyor. Haberlere göre denetim yapılan yollar şunlar:

• Bodrum: Yahşi-Gürece, İslamhaneleri ve Turgutreis yolu
• Milas: Torba, Baharlı, Dibekdere ve Selimiye mahallelerindeki Milas-Bodrum ve Milas-Söke yolları
• Dalaman: Dalaman Havaalanı yolu
• Merkez: Karaçulha Süleyman Demirel Bulvarı
• Marmaris: Armutalan ve İçmeler ile Muğla-Marmaris yolundaki Sakar Geçidi

Manisa’da hız koridoru nerede?

Manisa Valiliği 2023’te 12 güzergâh açıkladı. Bunlar Uşak Merkez-Kula, Kula-Ahmetli ve Ahmetli-Kula, Kula-Alaşehir ve Alaşehir-Kula, Alaşehir-Ahmetli ve Ahmetli-Alaşehir, Ahmetli-Turgutlu ve Turgutlu-Ahmetli, Turgutlu-Manisa merkez ve Manisa merkez-Turgutlu ile Denizli Buldan-Alaşehir güzergâhlarıdır. Görüldüğü gibi birçok yol iki yönde de ayrı ayrı denetleniyor.

Eskişehir’de hız koridoru nerede?

Eskişehir’de hız koridoru, Ankara-Bursa (D-200) yolunun şehir merkezinden geçen kesiminde, 14. ve 35. kilometreler arasında iki yönde uygulanıyor. Denetim 1 Mart 2025’te başladı. Bu 21 km’lik kesimi 82 km/sa sınırında geçen bir otomobil yaklaşık 15 dakika 22 saniye yol alır.

Yolculuktan önce hız koridorlarını nasıl görebilirim?

Rotandaki hız koridorlarını İçişleri Bakanlığı’nın internet sitesindeki “İller arası radar ve kontrol noktası uygulama sayıları” aracında görebilirsin. Çıkış ve varış noktanı giriyorsun, araç rotadaki radarları ve hız koridorlarını sıralıyor.

Yeni Birlik’in Mart 2026’daki örneğinde İstanbul Küçükçekmece’den İzmir Bergama’ya giden rotada 6 hız koridoru, İstanbul Beyoğlu’ndan Ankara Altındağ’a giden rotada 3 hız koridoru görünüyordu. NTV’nin örneğinde İstanbul Sarıyer’den Manisa Soma’ya giden rotada da 3 koridor sıralanıyordu. Yani uzun bir yolculukta birden fazla koridordan geçmen olağan bir durumdur.

Hız koridoru hangi kameralarla çalışır?

Hız koridorları, kentlerde zaten kurulu olan güvenlik kameralarının plaka tanıma altyapısını kullanır. Manisa Valiliği, sistemin Kent Güvenlik Yönetim Sistemleri (KGYS) kapsamındaki mevcut Plaka Tanıma Sistemleri (PTS) yazılım ve donanımıyla çalıştığını açıkladı.

Bu yaklaşımın sürücü için iki sonucu var:

• Radar görmeyebilirsin: Ölçümü yapan şey iki noktadaki plaka okuması ve geçen süredir.
• Denetim saatle sınırlı olmayabilir: Eskişehir’deki uygulamanın 24 saat sürdüğü ve ortalama hız levhalarının bulunduğu noktalarda yapıldığı açıklandı.

Hız koridorları gece de çalışır mı?

Evet, açıklanan örnekte denetim gece de sürüyor. Eskişehir Emniyeti, D-200 yolundaki uygulamanın 24 saat esasına göre yürütüldüğünü duyurdu. Gece boş görünen bir yolda da aynı sınır geçerlidir, üstelik görüşün daha kısadır.

Hız koridoru levhası var mı?

Evet, Eskişehir’deki uygulamada denetimin ortalama hız tespit levhalarıyla işaretli noktalarda yapıldığı duyuruldu. Emniyet de 2022’de 12 ildeki koridorlar için levhaların yerleştirildiğini bildirdi. Bu levhayı gördüğünde, bundan sonraki kilometrelerin tamamının denetimde olduğunu düşünmek en doğrusudur.

Otoyol gişeleri arasında ortalama hız hesaplanır mı?

Evet, 2017’de Emniyet otoyollarda gişe giriş ve çıkış verilerinin esas alındığını açıkladı. Emniyet ile Karayolları Genel Müdürlüğü arasındaki protokole göre HGS ve OGS gişelerindeki veriler kullanılıyor, uygulama 1 Temmuz 2017’de başlıyordu; İzmir-Çeşme dahil, İstanbul-Yalova-Bursa hariçti.

Emniyet aynı açıklamada, gişeler arasında belirlenmiş bir seyahat süresi olmadığını da belirtti. Ölçü, giriş ve çıkış arasındaki ortalamanın aracın cinsine ait sınırla karşılaştırılmasıydı. Bu bilgi 2017 tarihlidir ve 2026 için güncellenmiş bir açıklama bulamadık, bu yüzden otoyolda da sınırın tamamına uyman en sağlıklı yoldur.

Hız koridorunda nasıl sürmelisin?

Hız koridorunda en doğru sürüş, sınırın altında sabit bir hız tutmaktır. Bunun için karmaşık bir hesap yapman gerekmez.

• Koridor levhasını gördüğünde hızını sakin biçimde sınırın altına al.
• Yol ve hava uygunsa hız sabitleyiciyle dengeli git.
• Araç cinsine göre farklı sınır olabileceğini unutma: kamyon, panelvan ve motosikletin sınırı otomobilinkinden farklı olabilir.
• Hava kötüyse sınırı değil koşulları esas al ve daha yavaş git.

Yağmur ve kar için ayrıntılı önerileri yağışlı ve karlı havada güvenli hız yazımızda bulabilirsin.

Hız koridorunda hız sabitleyici kullanmak işe yarar mı?

Evet, kuru ve açık yolda hız sabitleyici dengeli sürmene yardım eder. Hızı sınırın altına ayarladığında uzun bir koridorda ayağın dinlenir ve hız farkında olmadan yükselmez. Karayolları Genel Müdürlüğü ise ıslak, karlı veya buzlu yolda hız kontrolünün kullanımını sınırlamanı ister, bu yüzden hava bozduğunda sabitleyiciyi kapat.

Yabancı plakalı araçlar hız koridorunda denetlenir mi?

Evet, hız sınırları Türkiye’de kullanılan bütün araçlar için geçerlidir ve Kanun, yabancı plakalı araçlar için de plakaya göre işlem yapılmasını düzenler. Türkiye’ye tatile geliyorsan sınırları ve diğer kuralları yabancı plakalı araç rehberimizde bulabilirsin.

Bu bilgiler bir sonraki yolculuğunda ne anlama geliyor?

Hız koridoru aslında basit bir davranış ister: yol boyunca sakin ve dengeli sür. Bir kez alışınca direksiyon başında daha az yorulduğunu fark edersin.

Ghost bu sakin sürüşü kolaylaştırır. Ortalama hız bölgelerini ve sabit hız kameralarını yaklaşık 700 m önceden tek bir sesle haber verir, 250 m’de bir kez daha hatırlatır. Konuşan bir ses yok, ekrana bakman da gerekmez: navigasyonunun yanında arka planda çalışır, CarPlay, Android Auto ve Apple Watch’ta da yanındadır. Böylece koridor başladığında hazırlıklı olursun ve yolculuğun keyfine varırsın.