EDS nedir, ne demek? Hız kameraları nasıl çalışır ve radardan farkı ne?

EDS, Elektronik Denetleme Sistemi demektir ve trafik ihlallerini kamera, radar ve plaka tanıma ile görevli olmadan tespit eden sistemlerin genel adıdır. Hız kameraları ya tek bir noktadaki anlık hızı ölçer ya da iki nokta arasındaki ortalama hızı hesaplar. Türkiye’de bu sistemler sabit noktalarda, hız koridorlarında ve araç üstü mobil birimlerde kullanılır.

EDS nedir, ne anlama gelir?

EDS, trafik kurallarının ihlalini insan müdahalesi olmadan tespit eden elektronik denetim cihazlarının ortak adıdır. Yani yolda gördüğün tek bir kamera değil, kamerayı, ölçüm cihazını ve kaydı birlikte düşünmen gereken bir sistemdir.

Bu şemsiye adın altında farklı cihazlar yer alır:

• Anlık hız radarları: Tek bir noktadan geçerken hızını ölçer.
• Ortalama hız sistemleri: İki plaka tanıma noktası arasındaki geçiş süresinden hızını hesaplar.
• Kırmızı ışık kameraları: Kavşaklarda kırmızı ışık ihlalini kaydeder.

EDS’nin en önemli özelliği, denetimin yolda bir polis ekibi beklemeden de sürmesidir. Kayıt otomatik oluştuğu için sınırlara uymak, yalnızca ekip gördüğünde değil yolculuğun tamamında geçerli bir alışkanlık olmalıdır.

TEDES ile EDS aynı şey mi?

TEDES, Trafik Elektronik Denetleme Sistemi’nin kısaltmasıdır ve aynı denetimin eski adıyla bilinir. Anadolu Ajansı’na göre sistem bir dönem kaldırıldı ve Mayıs 2017’de yeni usul ve esaslarla İstanbul ve Konya’dan başlayarak geri döndü. Haberde, sistem kaldırılmadan önce 19 belediyenin bu uygulamayı yürüttüğü ve 130 belediyenin başvurduğu da aktarılıyor. Bu yüzden bazı yollarda asfaltın üzerinde ya da levhalarda hâlâ TEDES yazısını görebilirsin.

EDS’yi kim kuruyor ve kim kullanıyor?

EDS’yi belediyeler kurabilir, Emniyet Genel Müdürlüğü de bu sistemleri trafik ihlallerinin tespitinde kullanabilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 16. maddesi, belediyelerin can ve mal güvenliği ile düzenli trafik akışı için kurduğu elektronik sistemlerin bu şekilde kullanılmasını düzenler.

EDS ile radar arasındaki fark nedir?

Radar hızı ölçen araçtır, EDS ise ölçümü ve kaydı yapan elektronik denetimin genel adıdır. Günlük dilde ikisi aynı anlamda kullanılsa da her EDS bir radar değildir.

En açık örnek ortalama hız sistemidir. Bu sistem radar dalgasıyla hız ölçmek yerine iki noktadaki plaka okumasını ve geçen süreyi kullanır. Kırmızı ışık kamerası da hız ölçmeden ihlali görüntüyle kaydeder.

Hız sadece radarla mı ölçülür?

Hayır, hız sadece radarla ölçülmez. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 101. maddesine göre araç hızı radar ve benzeri teknik cihazlarla, kronometreyle veya değişik usullerle ölçülebilir. Kanun’un 51. maddesi de hız ölçen teknik cihazlardan ve çeşitli teknik usullerden söz eder.

Hız kameraları hızı nasıl ölçer?

Hız kameraları hızı ya tek bir noktada anlık olarak ölçer ya da iki nokta arasında ortalama olarak hesaplar. Hangi yöntemin kullanıldığı, yolda karşılaştığın sistemin türüne bağlıdır.

Sabit hız kamerası nasıl çalışır?

Sabit sistem, belirli bir noktadan geçen aracın o andaki hızını ölçer ve yolun sınırıyla karşılaştırır. Sınırın üzerinde bir hız ölçülürse aracın plakası kayda geçer. Sabit noktalar genellikle yolun değişmeyen bir yerinde durur, bu yüzden aynı güzergâhı sık kullanan sürücüler onları tanır.

Kırmızı ışık kamerası hız ölçer mi?

Hayır, kavşaktaki kamera hız ölçmeyebilir ama kırmızı ışık ihlalinin görüntüsü kayda dayanak olabilir. Bu tür kameralar hızla değil, kavşağa girdiğin andaki ışıkla ilgilenir. Sarı ışıkta hızlanmak yerine sakin biçimde durmak hem senin hem de karşıdan gelenin güvenliği için en doğru seçimdir.

Mobil EDS nasıl çalışır?

Mobil EDS, kameranın ve ölçüm cihazının bir araç üzerinde taşındığı denetimdir. İstanbul’da 2015’te tanıtılan araçlarda görüntü işleme teknolojisi ve radar bulunan araç üstü kameralar kullanıldı. CNN Türk’ün haberine göre bu araçlar park, duraklama, emniyet şeridi ve hız ihlallerini tespit ediyor, kayıtlar kablosuz bağlantıyla kontrol merkezine gidiyor ve orada görevli polisler ihlalleri belgeliyordu.

Ortalama hız sistemi nasıl çalışır?

Ortalama hız sistemi, aracın iki nokta arasını ne kadar sürede geçtiğine bakar. Bu yüzden tek bir kameranın önünde yavaşlamak ortalamayı düzeltmez; önemli olan bütün kesim boyunca sınırın altında sürmektir. Ayrıntılar ve örnek hesap için ortalama hız koridoru yazımıza bakabilirsin.

EDS, KGYS ve PTS aynı şey mi?

Hayır, üçü farklı şeylerdir ama yolda çoğu zaman birlikte çalışırlar. Harflerin kafa karıştırması çok normal, bu yüzden kısaca ayıralım:

• EDS: Trafik ihlallerini tespit etmek için kurulan elektronik denetim sistemidir.
• KGYS: Kent Güvenlik Yönetim Sistemi, Emniyet’in şehirlerde kurduğu kamera, plaka tanıma ve izleme merkezi altyapısıdır. Asıl amacı kamu düzenini izlemek ve suçu önlemektir.
• PTS: Plaka Tanıma Sistemi, geçen araçların plakasını otomatik okuyan sistemdir.

Avukat Kazım Ceylan’ın hukuk bürosu farkı şöyle özetliyor: KGYS görüntü ve plaka kaydeder, EDS ise hız, ortalama hız ve kırmızı ışık ihlalini tespit eder. KGYS trafik için kurulmamıştır, ama görüntüleri trafik denetiminde de kullanılabilir.

Kesişme noktası hız koridorlarıdır. Manisa Valiliği’nin 2023 açıklamasına göre ortalama hız sistemleri, KGYS bünyesindeki mevcut PTS yazılım ve donanımıyla çalışıyor. Emniyet Genel Müdürlüğü de Temmuz 2025’te dokuz ilde KGYS kameralarıyla ortalama hız denetimine başlandığını duyurdu.

EDS hangi ihlalleri tespit eder?

EDS en çok hız ve kırmızı ışık ihlallerini tespit etmek için bilinir, ama mobil birimlerle kapsam daha geniştir. Haberlere yansıyan örneklerde sistemin kullanıldığı başlıca alanlar şunlardır:

• Sabit noktada ölçülen anlık hız
• Hız koridorunda hesaplanan ortalama hız
• Kavşakta kırmızı ışık ihlali
• Mobil birimlerle park, duraklama ve emniyet şeridi ihlali

Emniyet şeridi EDS ile denetlenir mi?

Evet, emniyet şeridi ihlali mobil EDS ile tespit edilebilir. İstanbul’daki araç üstü sistemlerin park, duraklama ve emniyet şeridi ihlallerini de kaydettiği açıklandı. Emniyet şeridi ambulans ve yardım ekipleri için hayati olduğundan, trafik sıkışıkken bile boş kalmalıdır.

EDS hangi illerde var?

EDS tek bir şehirle sınırlı değildir, ama güncel ve eksiksiz bir il listesi bulamadık. Tarihi belli olan örnekler şunlar:

• Mayıs 2017: Yeni usul ve esaslarla İstanbul ve Konya’da yeniden devreye alınması açıklandı.
• Temmuz 2022: Emniyet, ortalama hız sistemlerinin yedi ilde aktif, 12 ilde kurulu olduğunu bildirdi.
• Temmuz 2025: Dokuz ilde KGYS kameralarıyla ortalama hız denetimi başladı.
• Ağustos 2026: Muğla’da 30 noktada 15 ortalama hız ihlal tespit sisteminin kurulduğu duyuruldu.

EDS sürücüyü durdurmadan ihlali nasıl kaydeder?

EDS’de sürücü durdurulmaz, kayıt aracın plakasına göre yapılır. Kanun’un 116. maddesi, sürücüsü tespit edilemeyen araçlar için tutanağın tescil plakasına göre düzenlenmesini ve trafik kaydındaki araç sahibine posta yoluyla bildirilmesini öngörür.

Kiralık araçta EDS kaydı kime gider?

Kiralık araçta kayıt kiracıya gidebilir. Şubat 2026’da 116. maddeye eklenen fıkraya göre aracın ihlal tarihinde kiralandığı kayıtlardan anlaşılıyorsa ve kiracının tebligata uygun bir adresi varsa, tutanak kiracı adına düzenlenir. Kiralık araçla yola çıkarken sınırları kendi aracındaymış gibi takip etmen bu yüzden önemlidir.

EDS gece de çalışır mı?

Evet, açıklanan örneklerde denetim gece de sürüyor. Eskişehir Emniyeti, D-200 yolundaki ortalama hız uygulamasının 24 saat esasına göre yürütüldüğünü duyurdu. Gece trafiğin azalması, görüşün de azaldığını unutturmamalı.

Küçük yerleşim yerlerinde denetim yerini kim belirler?

Nüfusu 5.000’in altındaki yerleşim yerlerinde hız denetiminin yerini mahalli mülki idare amiri belirler. Bu kural, Kanun’un Şubat 2026’da yeniden yazılan 51. maddesinde yer alır.

EDS noktaları nerede, nasıl öğrenilir?

EDS ve radar noktalarını seçtiğin rota için İçişleri Bakanlığı’nın internet sitesinden görebilirsin. Mart 2026 haberlerine göre “İller arası radar ve kontrol noktası uygulama sayıları” başlıklı araçta çıkış ve varış noktanı giriyorsun, sistem de rotadaki radarları, hız koridorlarını ve kontrol noktalarını sıralıyor.

1. Bakanlık sitesinde ilgili bölümü aç.
2. “Nereden” ve “Nereye” alanlarına il ve ilçeni yaz.
3. “Rota oluştur” seçeneğine bas.
4. Listelenen radar, hız koridoru ve kontrol noktalarına göz at.

Haberlere göre harita yaklaşık 30 dakikada bir yenileniyor. Yeni Birlik’in örneğinde İstanbul Beyoğlu’ndan Ankara Altındağ’a giden rotada 3 radar, 29 kontrol noktası ve 3 hız koridoru görünüyordu. NTV’nin örneğinde ise İstanbul Sarıyer’den Manisa Soma’ya giden rotada 2 radar, 16 kontrol noktası ve 3 hız koridoru sıralanıyordu.

Bu aracı yola çıkmadan önce kullan, direksiyondayken değil. Telefonunu eline almak yerine rotanı evden çıkmadan gözden geçirmek hem daha rahat hem de daha güvenlidir. Türkiye genelindeki bütün noktaların tam listesini veren güncel bir sayı bulamadık, bu yüzden burada bir toplam vermiyoruz.

Radar denetiminden önce levha olur mu?

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Mart 2026’daki bayram trafiği için “Mutlaka uyarı levhalarımız olacak.” dedi. Bu açıklama o bayram denetimlerine ilişkindi. Yine de yolda hız kamerası simgeli bir levha gördüğünde hızını kontrol etmek her zaman iyi bir alışkanlıktır.

Hız denetimleri neden yapılıyor?

Hız denetimlerinin açıklanan amacı, aşırı hızı önleyerek ölümlü ve yaralanmalı kazaları azaltmaktır. Emniyet Genel Müdürlüğü, 2021-2030 karayolu trafik güvenliği stratejisi kapsamındaki ortalama hız sistemleriyle bütün güzergâhta hızın daha dengeli olmasını hedeflediğini açıkladı.

Sürücü için asıl fayda da burada: herkes yakın hızlarda gittiğinde sollama ve ani fren azalır, yolculuk daha sakin geçer. Aracın için geçerli sınırları hız sınırları yazımızda tablo halinde bulabilirsin.

Hız kamerası görünce ani fren yapmalı mıyım?

Hayır, kamerayı görünce ani fren yapmak arkandaki aracı tehlikeye sokar. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 108. maddesi, güvenlik nedeni veya bir talimat dışında başkalarını rahatsız edecek ya da tehlikeye sokacak şekilde gereksiz ve ani yavaşlamayı yasaklar.

En sağlıklısı, yolun başından beri sınırın altında sürmektir. Böylece kamerayı gördüğünde yapman gereken hiçbir şey kalmaz:

• Levhayı erken oku ve hızını yumuşak biçimde ayarla.
• Takip mesafeni koru, öndeki araç da yavaşlayabilir.
• Şerit değiştirmek yerine bulunduğun şeritte sakin kal.

Bu bilgiler bir sonraki yolculuğunda ne anlama geliyor?

EDS’yi anlamak, yolda daha sakin olmak demektir. Sınırı bil, levhaları izle, hızını sabit tut; gerisi kendiliğinden gelir.

Ghost da bu sakinliğin yol arkadaşı. Bilinen sabit hız kameralarını ve ortalama hız bölgelerini yaklaşık 700 m kala tek bir sesle haber verir, 250 m’de bir kez daha hatırlatır. Konuşan bir ses yok, kalabalık yok. Dünya çapında 125.000’den fazla hız kamerasını bilir, navigasyonunun yanında arka planda çalışır ve CarPlay, Android Auto ile Apple Watch’ta da yanındadır.

Şunu da açıkça söyleyelim: Ghost mobil kameralar ve polis kontrolleri için uyarı vermez, radar da algılamaz. O yüzden en iyi yol arkadaşın her zaman sınırların içinde kalmak; Ghost ise dikkatini yolda tutmana yardım eder.